Bir işi üretirken, sürecin kime ait olduğu sorusu genellikle sorulmaz. Daha çok sonuç konuşulur: ortaya çıkan form, anlam, estetik değer ya da okunma biçimleri. Oysa benim için üretimin asıl alanı, bu sonuçların ortaya çıkmasından çok önce başlar.
Süreç, bana ait olan tek alandır.
Malzemeyle geçirilen zaman, duraklamalar, geri çekilmeler, vazgeçmeler ve yeniden başlamalar bu alanın içindedir. Bir iş henüz görünür olmadan önce, kararlar burada alınır; ya da bazen özellikle alınmaz. Süreç, sonuca ulaşmak için kat edilen bir yol değil, üretimin kendisidir.
Bu nedenle üretirken önceden belirlenmiş kurallarla çalışmıyorum. Kurallar, ancak iş ilerledikçe görünür hâle gelir. Bir formun neden devam ettiğini ya da neden terk edildiğini çoğu zaman ancak geriye dönüp baktığımda anlayabiliyorum. Süreç, bu belirsizlikle birlikte düşünmeyi gerektirir.
Ortaya çıkan iş ise bu alana ait değildir.
Bir iş tamamlandığında, artık benim kontrolümden çıkar. Anlam, niyet ya da okuma biçimleri üzerinde hak iddia etmiyorum. Sonuç, izleyicinin deneyimine, bakışına ve zamanına bırakılır. Bu, bir geri çekilme değil; bilinçli bir devirdir.
Bu noktada sanatçı ile izleyici arasındaki ilişki değişir. İş, tek bir anlama kapanmaz. Her karşılaşmada yeniden kurulur. Bu yeniden kurulum, benim üretim sürecimde değil, başkalarının deneyiminde gerçekleşir.Bu ayrım benim için önemlidir.Süreci sahiplenmek, sonucu sahiplenmek anlamına gelmez. Aksine, süreci sahiplenmek, sonucu serbest bırakabilmenin koşuludur. Bir iş ancak bu şekilde, benden bağımsız bir varlık kazanabilir.
Bu yazı, bir yöntemi açıklamak ya da bir modeli önermek için yazılmadı.
Sadece bir sınırı işaret ediyor:
Süreç bana ait.
Sonuç hepinizin.
